Năm 905

ĐỜI NGŨ QUÝ (907-959)
1. TÌNH THẾ NƯỚC TÀU
Năm Đinh Mão (907) nhà Đường mất ngôi, nhà Hậu Lương, Hậu Đường,
Hậu Tấn, Hậu Hán, Hậu Chu, tranh nhau làm vua. Mỗi nhà được mấy năm,
gồm tất cả là 52 năm, gọi là đời Ngũ Quý hay là Ngũ Đại.

2. HỌ KHÚC DẤY NGHIỆP: KHÚC THỪA DỤ (906-907)
Trước khi nhà Đường sắp mất ngôi độ mấy năm, thì bên Tàu loạn, giặc
cướp nổi lên khắp cả mọi nơi. Uy quyền nhà vua không ra đến ngoài, thế
lực ai mạnh thì người ấy xưng đế, xưng vương. Ở Giao Châu, lúc bấy giờ
có một người họ là Khúc tên là Thừa Dụ, quê ở Hồng Châu (thuộc địa hạt
Bình Giang và Ninh Giang ở Hải Dương). Khúc Thừa Dụ vốn là một người
hào phú trong xứ, mà tính lại khoan hoà, hay thương người, cho nên nhiều
người kính phục. Năm Bính Dần (906) đời vua Chiêu Tuyên nhà Đường,
nhân khi trong châu có loạn, dân chúng cử ông ấy lên làm Tiết độ sứ để cai
trị Giao Châu. Nhà Đường bấy giờ suy nhược, thế không ngăn cấm được,
cũng thuận cho ông ấy làm Tĩnh Hải Tiết độ sứ và gia phong Đồng bình
chương sự.
Năm sau nhà Đường mất ngôi, nhà Hậu Lương phong cho Lưu Ẩn làm
Nam Bình Vương, kiêm chức Tiết độ sứ Quảng Châu và Tĩnh Hải, có ý để
lấy lại Giao Châu.
Khúc Thừa Dụ làm Tiết độ sứ được non một năm thì mất, giao quyền lại
cho con là Khúc Hạo.

3. KHÚC HẠO (907 – 917)
Khúc Hạo lên thay cha làm Tiết độ sứ, lập ra lộ, phủ, châu, xã ở các nơi,
đặt quan lại, sửa sang việc thuế má, việc sưu dịch và lại cho con là Khúc
Thừa Mỹ sang sứ bên Quảng Châu, tiếng là kết hiếu với nhau, nhưng cốt để
dò thám mọi việc hư thực.
Lưu Ẩn ở Quảng Châu đóng phủ trị ở Phiên Ngưng được 4 năm thì mất.
Em là Lưu Cung (trước gọi là Lưu Nham) lên thay. Được ít lâu, nhân có
việc bất bình với nhà Hậu Lương, Lưu Cung tự xưng đế, quốc hiệu là Đại
Việt. Đến năm Đinh Sửu (947) cải quốc hiệu là Nam Hán.
4. KHÚC THỪA MỸ (917 – 923)

Năm Đinh Sửu (917) Khúc Hạo mất, truyền nghiệp lại cho con là Khúc
Thừa Mỹ. Khúc Thừa Mỹ nhận chức Tiết độ sứ của nhà Lương, chứ không
thần phục nhà Nam Hán. Vua nước Nam Hán lấy sự ấy làm hiềm, đến năm
Quý Mùi (923) sai tướng là Lý Khắc Chính đem quân sang đánh bắt được
Khúc Thừa Mỹ, rồi sai Lý Tiến sang làm Thứ sử cùng với Lý Khắc Chính
giữ Giao Châu.